3 xét nghiệm quan trọng trong quý II của thai kỳ

Nếu thai kỳ của bạn nghi có vấn đề thì 3 xét nghiệm dưới đây đáng để bạn lưu ý trong quý II.
1. Xét nghiệm Quad test

Quad là xét nghiệm nhằm kiểm tra 4 yếu tố từ máu của người mẹ bao gồm: AFP, hCG, Estriol và Inhibin-A.

- AFP: alpha-fetoprotein được sản xuất bởi bào thai.

- hCG: một loại hormone được sản xuất bởi nhau thai.

- Estriol: là hormone estrogen được sản xuất bởi cả bào thai và nhau thai.

- Inhibin-A: là một protein được sản xuất bởi nhau thai và buồng trứng.

Nếu Triple test chỉ kiểm tra 3 yếu tố (AFP, hCG và Estriol) thì Quad kiểm tra thêm yếu tố thứ tư là Inhibin-A. Thông qua hàm lượng Inhibin-A, kết quả xét nghiệm giúp chẩn đoán thêm nguy cơ hội chứng Down ở bào thai.

Cách tiến hành

Xét nghiệm Quad được thực hiện bằng cách lấy mẫu máu của mẹ, kéo dài 5-10 phút. Mẫu máu này sẽ được gửi đến phòng phân tích và vài ngày sau đó, người mẹ có thể nhận được kết quả.

Nguy cơ với sức khỏe mẹ và bé

Ngoại trừ cảm giác khó chịu khi phải lấy máu, xét nghiệm này không ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và bé.

Thời điểm

Xét nghiệm Quad thường được tiến hành ở tuần thứ 16 đến thứ 18 của thai kỳ. Tất cả thai phụ đều có thể làm xét nghiệm Quad nhưng Quad phổ biến hơn với những thai phụ sau:

- Có tiền sử gia đình về dị tật thai.

- Thai phụ 35 tuổi hoặc trên 35 tuổi.

- Thai phụ sử dụng thuốc hoặc chất gây nghiện không được phép.

- Bị tiểu đường và phải dùng insulin.

- Mắc bệnh truyền nhiễm trong thai kỳ.

- Tiếp xúc với chất phóng xạ.

Mục đích xét nghiệm

Quad nhằm đo mực cao – thấp của AFP, hàm lượng bất thường của hCG và estriol, hàm lượng cao của Inbihin-A. Kết quả sau đó được kết hợp với tuổi và những nguy cơ sức khỏe khác của người mẹ, trước khi đưa ra thông báo về khả năng dị tật của thai.

- Hàm lượng AFP cao có thể cảnh báo bé bị dị tật ống thần kinh và sinh ra thiếu một phần não.

- Hàm lượng AFP thấp, lượng hCG và estriol bất thường có thể cảnh báo hội chứng Down hoặc hội chứng Edwards (3 nhiễm sắc thể số 18) hay những bất thường nhiễm sắc thể khác ở bé.

Ý nghĩa của xét nghiệm

Kết quả bất thường của xét nghiệm, kèm với siêu âm nếu kết quả vẫn là bất thường thì thai phụ sẽ được chỉ định chọc dò ối. Một số trường hợp, thai phụ bị chỉ định làm xét nghiệm Quad lần thứ 2. Nếu lần này kết quả xét nghiệm vẫn là bất thường, thai phụ mới bị chỉ định chọc dò ối.

Lưu ý: Triple test có thể thay thế xét nghiệm Quad. Vì vậy, Triple test phổ biến với thai phụ hơn là Quad.

2. Xét nghiệm Triple test

Xét nghiệm Triple test nhằm kiểm tra 3 yếu tố: AFP, hCG và Estriol. Thông qua đó, giúp phát hiện bé có bị hội chứng Down, dị tật ống thần kinh… hay không.

- AFP: alpha-fetoprotein là một protein được sản xuất bởi bào thai.

- hCG: hormone được sản xuất bởi nhau thai.

- Estriol: hormone được sản xuất bởi cả bào thai và nhau thai.

Cách tiến hành

Triple test được kiểm tra trên mẫu máu của mẹ. Kết quả xét nghiệm sẽ được gửi lại cho người mẹ vài ngày sau đó.

Nguy cơ với mẹ và bé

Ngoại trừ quá trình lấy máu, xét nghiệm không để lại bất kỳ nguy cơ sức khỏe nào cho mẹ và bé.

Thời điểm

Triple test thường được tiến hành trong tuần thứ 15 đến tuần thứ 20 của thai kỳ, phổ biến nhất là tuần thứ 16 đến 18 của thai kỳ vì nó sẽ cho kết quả chính xác nhất. Bà bầu nào cũng có thể tham gia Triple test nhưng những trường hợp sau cần thiết hơn cả:

- Có tiền sử gia đình về dị tật thai nhi.

- Thai phụ 35 tuổi hoặc hơn.

- Sử dụng thuốc hoặc chất gây nghiện nguy hiểm trong thai kỳ.

- Bị tiểu đường và phải sử dụng insulin.

- Mắc bệnh truyền nhiễm trong thai kỳ.

- Tiếp xúc với phóng xạ.

Mục đích

Triple test nhằm đo hàm lượng cao – thấp của AFP, hàm lượng bất thường của hCG và estriol. Kết quả xét nghiệm được phối hợp với tuổi tác, trọng lượng, tiền sử bệnh tiểu đường của mẹ; sau đó, kết luận xem bé có bất thường về gene hay không.

- Hàm lượng AFP cao có thể cảnh báo nguy cơ bị dị tật ống thần kinh hoặc sinh ra thiếu một phần não ở bé.

- Hàm lượng AFP thấp và bất thường ở mực hCG và estriol có thể cảnh báo nguy cơ mắc hội chứng Down (ba nhiễm sắc thể thứ 21), hội chứng Edwwards (ba nhiễm sắc thể thứ 18) và những bất thường về nhiễm sắc thể khác của bào thai.

Ngoài ra, Triple test còn giúp nhận diện: đa thai, thai kỳ có nhiều (hoặc ít) nguy cơ sức khỏe khác hơn.

Ý nghĩa của xét nghiệm

Triple test là xét nghiệm phát hiện chứ không phải xét nghiệm chẩn đoán. Kết quả xét nghiệm chỉ cho biết, người mẹ có nguy cơ mang thai dị tật hay không. Triple test cũng cho biết tỷ lệ cao hay thấp nguy cơ dị tật ấy nhưng để chẩn đoán chính xác dị tật thì chỉ bản thân kết quả Triple test là chưa đủ. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy bất thường ở bào thai, thai phụ có thể được kiểm tra thêm qua chọc dò ối.

3. Xét nghiệm chọc dò ối

Chọc dò ối, Triple test hoặc AFP… là những xét nghiệm cần được quan tâm từ tuần thứ 13-14 của thai kỳ. Chúng sẽ giúp người mẹ xác định xem bé có bị dị tật nào không.

Chọc dò ối được chỉ định bởi bác sĩ, thường dựa trên kết quả bất thường từ Triple test. Những vấn đề liên quan đến gene cũng khiến một số thai phụ chọn chọc dò ối để kiểm tra sức khỏe cho bé.

Thời điểm

Chọc dò ối thường được tiến hành vào tuần thứ 14 đến tuần thứ 20 của thai kỳ. Một số trường hợp, chọc dò ối diễn ra sớm hơn, khoảng tuần thứ 11. Một số trường hợp khác, chọc dò ối diễn ra vào cuối quý III.

Phương pháp tiến hành: Siêu âm là thiết bị không thể thiếu khi tiến hành chọc dò ối. Máy siêu âm giống như người dẫn đường, giúp bác sĩ xác định vị trí an toàn để dùng dụng cụ (giống như chiếc kim dài) đưa vào túi ối, lấy một chút nước ối rồi rút dụng cụ ra mà không gây hại cho bé. Quá trình diễn biến trong vòng 45 phút, dù việc lấy mẫu ối chỉ diễn ra ít hơn 5 phút. Mẫu nước ối chứa tế bào của thai sẽ được gửi đến phòng phân tích. Người mẹ có thể biết kết quả sau vài ngày đến vài tuần.

Mục đích

Chọc dò ối giúp chẩn đoán bất thường nhiễm sắc thể, dị tật ống thần kinh và bất thường gene. Hội chứng Down hoặc ba nhiễm sắc thể số 21 là những bất thường nhiễm sắc thể phổ biến. Bất thường gene được biết đến với chứng xơ hóa.

Ý nghĩa của xét nghiệm

Chọc dò ối có thể chẩn đoán bất thường ở nhiễm sắc thể, dị tật ống thần kinh, bất thường gene chính xác đến 98-99%. Tuy nhiên, chọc dò ối cũng không thể kiểm tra được toàn bộ dị tật ở bé.

Nguy cơ với mẹ và bé: Dù chọc dò ối được coi là xét nghiệm an toàn nhưng nó vẫn tiềm ẩn những nguy hại cho sức khỏe mẹ và bé. Sảy thai có thể liên quan đến chọc dò ối. Tỷ lệ sảy thai vào khoảng 1 trong 400 hoặc 1 trong 200 bà bầu được chọc dò ối. Sảy thai có nguyên nhân từ nhiễm trùng từ cung, khiến nước ối bị vỡ.

Nhiều người mẹ cảm thấy đau nhói khi cái kim đi qua da và chạm tới bào thai. Khi hoàn thành xét nghiệm, nhiều người mẹ còn xuất hiện những dấu hiệu như sau:

- Chuột rút.

- Rò ối.

- Thấy kích ứng nhỏ ở chỗ đâm kim.

Lý do đồng ý hoặc từ chối làm xét nghiệm: Lý do phụ thuộc vào từng cá nhân và mỗi cặp vợ chồng. Chọc dò ối sẽ giúp người mẹ có kết quả rõ ràng hơn về dị tật ở bé, khiến cha mẹ yên tâm và chuẩn bị tâm lý tốt cho quá trình chuyển dạ.

Một số cặp vợ chồng không muốn chọc dò ối vì sợ ảnh hưởng không tốt của xét nghiệm tới sức khỏe mẹ và bé; vì chủ quan hoặc những lý do khác. Điều quan trọng, bạn cần trao đổi lợi ích và nguy cơ của chọc dò ối thật kỹ lưỡng với bác sĩ. Sau đó, vợ chồng sẽ quyết định xem có cần chọc dò ối hay không.

---

Dưới đây là 7 xét nghiệm quan trọng nhất trong thai kỳ và lý do tại sao bạn cần phải thực hiện chúng. Lắng nghe và có những quyết định thông minh nhé!
” target=”_blank”>

Nguồn bài viết: AFamily.VN

Đọc thêm

"Đúc thiên tài" từ trong bụng mẹ

Phải cẩn thận trong sinh hoạt, ăn uống, vì những hoạt động của mẹ trong thai kỳ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến trí thông minh của bé.

Dù trí thông minh của bé được hưởng 1 phần do di truyền từ cha mẹ, nhưng đây không phải là tác nhân duy nhất quyết định chỉ số IQ. Vẫn còn nhiều yếu tố quan trọng khác tác động đến việc hình thành, phát triển trí não bé. Trong đó, giai đoạn bào thai là rất quan trọng, vì có đến 70% não bộ sẽ phát triển và được hoàn thiện vào thời điểm này. Các hoạt động thường ngày của mẹ bầu như ăn uống, tập thể dục, hay mẹ bị stress v.v… đều có ảnh hưởng nhất định đến trí thông minh của bé về sau.

Do đó, mẹ bầu cần lưu ý đến những gì nên hoặc không nên làm để tránh gây ảnh hưởng xấu đến trí thông minh, cũng như giúp bé phát triển tối ưu não bộ ngay trong giai đoạn bào thai.

  Thận trọng trong sinh hoạt, chọn lựa thực phẩm … khi mang thai, mẹ sẽ giúp bé có thêm cơ hội phát triển trí thông minh, khả năng học hỏi nhanh nhạy sau này (hình minh họa)

Top việc nên làm giúp bé thêm thông minh, nhanh nhạy

- Bổ sung đầy đủ axit folic. Một chế độ ăn chứa nhiều axit folic rất quan trọng với sự phát triển trí não thai nhi, đồng thời giúp phòng tránh các khuyết tật nguy hiểm cho bé như dị tật ống thần kinh gây nên tình trạng não úng thủy, nứt đốt sống v.v… Theo khuyến nghị của Bộ Y tế Mỹ, mẹ bầu nên bổ sung 400 – 800 mcg axit folic mỗi ngày. Tuy nhiên, do hầu hết thai phụ không thể hấp thu đủ lượng axit folic cần thiết qua thực phẩm tiêu thụ hàng ngày, vì vậy việc dùng thêm các viên thuốc cung cấp axit folic theo chỉ định của bác sĩ rất là cần thiết.

- Dùng nhiều thực phẩm chứa Omega 3 (DHA). 200 mg là lượng Omega 3 được các chuyên gia khuyên chị em nên dùng mỗi ngày trong suốt thai kỳ và trong thời gian cho con bú, bằng các nguồn cung từ thực phẩm như cá hồi, cá trích, cá mòi, các loại hạt, quả óc chó, sữa v.v… và những thực phẩm bổ sung DHA. Ngoài ra, mẹ bầu cũng nên cung cấp thêm các dưỡng chất khác có ích cho việc phát triển não bộ thai nhi như Choline, I ốt, sắt v.v…, thường có nhiều trong thực phẩm hàng ngày và viên tổng hợp vitamin theo chỉ định bổ sung dinh dưỡng từ bác sĩ sản khoa.

- Tăng lượng protein trong khẩu phần ăn hàng ngày. Để phát triển não bộ, cơ thể mẹ và bé đòi hỏi phải được cung cấp đầy đủ năng lượng mỗi ngày. Do đó, 1 chế độ ăn đủ protein là rất quan trọng. Thường trong thai kỳ, nhu cầu protein ở mẹ bầu sẽ tăng khoảng 30%, tương đương cần thêm từ 45 – 60 g đến 75 – 100 g đạm. Protein có nhiều trong các loại thịt nạc, thịt gia cầm, thịt đỏ, trứng, các loại đậu, sữa và chế phẩm từ sữa.

- Giảm tối đa stress. Căng thẳng trong giai đoạn ngắn, ở mức độ nhẹ không gây tác động tiêu cực gì đến trí não bé, nhưng các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, trầm cảm, stress dai dẳng, nghiêm trọng sẽ ảnh hưởng lâu dài đến chỉ số IQ của trẻ. Dù không thể tránh xa stress, nhưng mẹ bầu có thể học cách giải quyết các căng thẳng dai dẳng kéo dài, cũng như đừng “quan trọng hóa vấn đề” để tâm lý được thảnh thơi, thoái mái hơn. Nhiều hoạt động như thiền, yoga, hoặc massage cũng giúp mẹ bầu giảm được tối đa tác hại của stress lên tâm trí, từ đó giữ cho tinh thần được lạc quan, vui vẻ hơn.

  Thiền là cách hay để mẹ bầu “quẳng gánh lo mà vui sống”, nhờ đó bé cũng hưởng được nhiều tác dụng tích cực trong phát triển trí não ngay từ giai đoạn bào thai (hình minh họa)

- Siêng tập thể dục. Nghiên cứu mới nhất của Đại học Montreal (Canada) cho thấy, thai phụ thực hiện ít nhất 20 phút thể dục vừa phải vào khoảng 3 lần/ tuần sẽ giúp bé có kích hoạt não trưởng thành hơn cũng như giúp não phát triển nhanh. Vì vậy, trong thai kỳ, mẹ bầu nên thường xuyên vận động và tập các bài tập thể dục nhẹ nhàng như yoga, đi bộ, bơi lội v.v… ngoài tác dụng giúp bé thông minh, các bài tập này còn hỗ trợ các mẹ vượt cạn nhanh và đỡ đau hơn, đồng thời mau lấy lại vóc dáng sau sinh.

Top việc không nên làm

- Không để cơ thể quá nóng. Tập thể dục trong suốt thai kỳ là rất cần thiết và có ích cho cả mẹ và bé, tuy vậy, bạn cần giữ cho cơ thể đừng quá nóng. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, sẽ làm nhiệt độ nước ối tăng, từ đó ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi không chỉ về trí não mà còn có khi gây nên dị tật, sẩy thai v.v… Mẹ bầu cũng nên tránh xa các hoạt động sinh nhiệt khác như tắm hơi, xông hơi, ngâm mình trong bồn nước nóng v.v…

- Không ăn hải sản chứa nhiều thủy ngân. Một nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Y khoa Harvard (Mỹ) đã khẳng định, thai phụ ăn nhiều hải sản chứa thủy ngân dễ sinh ra em bé bị tổn hại lâu dài về não và tim. Cụ thể, kết quả kiểm tra mẫu máu của 1000 trẻ ở độ tuổi từ 7 – 14 tuổi đã cho thấy, những trẻ có tổn thương về não và tim thường là trẻ có nồng độ thủy ngân trong máu cao vượt mức cho phép 1 microgram/g. Các loại hải sản chứa nhiều thủy ngân mà mẹ bầu nên tránh trong suốt thai kỳ là cá ngừ, cá kiếm, cá ngân, cá mập, cá thu v.v… Ngoài ra, cũng như thủy ngân, chì được xem là độc chất đối với việc phát triển trí não của bé. Vì cả thủy ngân và chì đều có mặt ở môi trường sống xung quanh, nên mẹ bầu cần lưu ý tránh hai chất độc này bằng cách sử dụng các vật dụng bằng pha lê, thủy tinh, gốm, không dùng sơn pha chì, ăn nhiều thực phẩm chứa sắt, canxi, vitamin C để giúp cơ thể chống hấp thu thủy ngân và chì v.v…

- Không dùng thực phẩm chứa cồn. Các thức uống có cồn như bia, rượu sẽ nhanh chóng thâm nhập qua nhau thai vào thai nhi, với nồng độ gần bằng nồng độ cồn trong máu mẹ. Trong khi đó, bé phải mất gấp đôi thời gian so với người bình thường để thải cồn ra khỏi cơ thể. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tác hại không nhỏ của cồn với sự phát triển trí não, thể chất của thai nhi. Cụ thể, nếu uống nhiều hơn 2 đơn vị rượu bia trong 1 ngày sẽ làm tăng nguy cơ bé gặp phải các vấn đề về khả năng nói, học hỏi, ngôn ngữ, làm suy giảm mức độ tập trung và khiến bé dễ mắc chứng hiếu động thái quá. Nếu mẹ uống quá 6 đơn vị rượu bia một ngày có thể sinh con bị hội chứng nhiễm rượu bào thai, gây nên tình trạng chậm phát triển tâm thần, thần kinh ở trẻ.

  Mẹ tuyệt đối không dùng rượu bia hay thuốc lá, cocaine khi mang thai, vì chúng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng, lâu dài đến sự phát triển thần kinh và tâm thần ở bé (hình minh họa)

- Không hút thuốc, sử dụng thuốc gây nghiện. Các nhóm thuốc gây nghiện như cocaine, amphetamin v.v… là các loại thuốc kích thích, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tế bào thần kinh. Vì vậy, nếu mẹ bầu sử dụng những loại thuốc này trong thời gian mang thai sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ở thai nhi, như tạo các khối u nang trong não bé, tăng khuyết tật khi sinh, trẻ sinh ra dễ mắc chứng nghiện giống mẹ, đồng thời phát triển hành vi khác thường, kém phát triển trí não, ngỗ ngược và ảnh hưởng lâu dài đến sự hình thành tâm tính khi trưởng thành.

Cũng giống như cocaine, chất nicotin có nhiều trong thuốc lá là loại chất gây nghiện. Do đó, khi mẹ bầu hút thuốc lá, nicotin sẽ ngấm sâu vào máu, qua nhau thai đi vào bào thai. Thời gian phơi nhiễm nicotin càng lâu, bé càng dễ mắc chứng nghiện gây hậu quả nghiêm trọng như suy hô hấp do thiếu oxy, bào thai phát triển không bình thường về thể chất và trí tuệ v.v…

 

Theo Khám phá

Nguồn bài viết: GiaDinh.Net.VN

Đọc thêm